Więcej o: Udostępnianie akt z zasobów archiwów państwowych w Poznaniu i Lesznie

Udostępnianie akt z zasobów archiwów państwowych w Poznaniu i Lesznie

Informujemy, że część akt m.in.: z Archiwum Państwowego w Lesznie oraz Archiwum Państwowego w Poznaniu została tymczasowo zdeponowana w bydgoskich magazynach. Obsługą tych akt w dalszym ciągu zajmują się pracownicy wspomnianych instytucji.

W związku z powyższym zapytania dotyczące: ewentualnego udostępniania w bydgoskiej czytelni zdeponowanych akt, przeprowadzania kwerend oraz zleceń na wykonywanie kopii cyfrowych z zasobu Archiwum Państwowego w Lesznie i Archiwum Państwowego w Poznaniu należy kierować bezpośrednio do ww. Archiwów.

Zasady udostępniania akt z zasobu Archiwum Państwowego w Lesznie: https://archiwum.leszno.pl/informacja-o-udostepnianiu-zasobu-archiwalnego-od-1-lutego-2026-r/

Więcej o: Startuje 5 edycja konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz…”

Startuje 5 edycja konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz…”

Zaczęło się! Ruszyła 5 edycja cieszącego się coraz większą popularnością konkursu genealogicznego „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna”.

Poprzednia edycja przyniosła w naszym regionie rekordowy wynik nadesłanych prac, w naszym województwie było ich aż 73. Trzech z uczestników z kujawsko-pomorskiego, co było najlepszym wynikiem w skali kraju, zostało laureatami konkursu na szczeblu ogólnokrajowym.

W tym roku, podobnie do poprzedniego, do udziału zapraszamy uczniów klas 4-8 ze szkół podstawowych. Zadaniem uczestników, podobnie jak przy poprzednich edycjach, będzie przygotowanie projektu edukacyjnego z drzewem genealogicznym swojej rodziny.

Szczegółowe informacje znaleźć można na stronie projektu – https://archiwarodzinne.gov.pl/konkurs/konkurs-bez-korzeni-nie-zakwitniesz-moja-wielka-i-mala-ojczyzna-

Zapraszamy młodych genealogów do podzielenia się swoją pasją.

Więcej o: Bydgoszcz „małym Berlinem” czyli jak czytać ślady przeszłości.

Bydgoszcz „małym Berlinem” czyli jak czytać ślady przeszłości.

Archiwum we współpracy z dr. Antonim Kosowskim przygotowało wystawę na temat relacji Bydgoszcz-Berlin. Będzie to pierwsza tak wnikliwa, próba odpowiedzi na pytanie: dlaczego Bydgoszcz w okresie pruskim nazywano „małym Berlinem”?

Bydgoszcz przez pewien okres miała silne relacje z Berlinem, który oddziaływał na miasto i stanowił jego „okno na świat”. W Bydgoszczy chętnie porównywano się z Berlinem – szukano uznania dla inicjatyw, próbowano dorównać na pewnych polach, ale także krytykowano. Związki Bydgoszczy z Berlinem można przedstawić na wielu płaszczyznach. Najdobitniej widać to, po dzień dzisiejszy, przede wszystkim w architekturze miasta, ale nie tylko.

Na wystawie będzie można obejrzeć dokumentację budowlaną, techniczną oraz fotograficzną obiektów architektonicznych powstałych w przedwojennej Bydgoszczy, budynków użyteczności publicznej, obiektów sakralnych oraz prywatnych kamienic. Berlińscy architekci często przenosili swoje pracownie z Berlina do miasta nad Brdą.

czytaj więcej

Związki na osi Bydgoszcz – Berlin to nie tylko architektura. Przez pewien czas Bydgoszcz nazywano również „przedmieściem Berlina” z uwagi na olbrzymią ilość wzajemnych połączeń kolejowych. W obu kierunkach przemieszczali się m.in. przedsiębiorcy, kupcy i fabrykanci ale nie tylko. 

W Bydgoszczy urodził się m.in. Walter Leistikow, wybitny malarz, założyciel „Berlińskiej Secesji”. W tym miejscu warto również wspomnieć o Stanisławie Rolbieskim, absolwencie politechniki w Berlinie-Charlotenburgu, dyrektorze w berlińskiej fabryce Deutsche-Kabelwerke, który po odzyskaniu niepodległości organizował w Bydgoszczy życie gospodarcze. Na wystawie przytaczamy również rozważania Andrzeja Szwalbego, który miał duży udział w nawiązywaniu pozytywnych relacji Bydgoszczy z Berlinem. 

I oczywiście Łuczniczka, od 115 lat jeden z symboli Bydgoszczy, dzieło rzeźbiarza Ferdinanda Lepcke, którego jedna z kopii stoi… w Berlinie. Jeszcze mapy Bydgoszczy (m.in. pierwszy powojenny plan Bydgoszczy z 1921 roku), akta metrykalne z wpisami dotyczącymi postaci przedstawionych na wystawie oraz inne oryginalne materiały archiwalne, w tym darowizny będzie można zobaczyć w czasie Europejskich Dni Dziedzictwa w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy.

Kuratorami wystawy są dr Małgorzata Urbanowska-Chyła (AP Bydgoszcz) i dr Antoni Kosowski. 

Zapraszamy miłośników historii naszego miasta. Wernisaż wystawy w sobotę 20 września 2025 roku o godzinie 9.00 w siedzibie Archiwum Państwowego w Bydgoszczy przy ulicy Karłowicza 17.

Więcej o: Wystawa na Moście Staromiejskim

Wystawa na Moście Staromiejskim

W samym sercu Bydgoszczy, na Moście Staromiejskim im Jerzego Sulimy-Kamińskiego, stanęła dzisiaj wystawa „Bezsenne głowy co dźwigają korony – książęta, królowie, wodzowie, bohaterzy. 1000 lat polskiej państwowości w dokumentach Archiwów Państwowych.

W tym roku obchodzimy 1000. rocznicę koronacji pierwszego polskiego władcy – Bolesława Chrobrego. Z tej okazji Archiwa Państwowe przygotowały wyjątkową wystawę, na której zaprezentowano materiały archiwalne – pieczęcie, dekrety, rękopisy, listy fotografie wiążące się z najważniejszymi momentami z historii Polski.

Materiały pochodzą z zasobów Archiwum Głównego Akt Dawnych, Archiwum Akt Nowych oraz 15 archiwów państwowych, m.in. w Bydgoszczy. Jest to prawdziwa podróż w czasie, zwiedzający podziwiać mogą archiwalne skarby od XII-wiecznych pergaminów po dokumenty XXI-wieczne. Z zasobu Archiwum Państwowego w Bydgoszczy na ekspozycji prezentowane są pergaminowe dokumenty królewskie i książęce, m.in. Kazimierza Wielkiego i księcia pomorskiego Mestwina, a z drugiej strony materiały związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.

Na tablicach wystawowych umieszczone są kody QR – za pomocą kliknięcia przenieść można się na stronę szukajwarchiwach.gov.pl do kolekcji materiałów archiwalnych tworzonych na co dzień przez archiwistów.

Wystawa podzielona została na dziesięć segmentów tematycznych:

  1. U zarania Państwa Polskiego
    • Najstarszy oryginalny dokument z 1153 roku dotyczący fundacji klasztoru cystersów w Łeknie przez Mieszka III.
    • Reprodukcja rysunku Jana Matejki przedstawiająca Bolesława Chrobrego.
  2. Rozbicie dzielnicowe
    • Dokument lokacyjny Lublina wystawiony w 1317 roku
    • Wizerunek św. Jadwigi Śląskiej z XV wieku
  3. Korona Królestwa Polskiego
    • Pieczęć majestatyczna Władysława Jagiełły z 1389 roku
    • Jedyna w Polsce księga zastępcy króla z lat 1440-1447
  4. Wolna elekcja
    • Dokument opisujący działania wojsk polskich napisany odręcznie przez  Jana III Sobieskiego.
    • Konstytucja 3 maja 1791 roku
  5. Pod zaborami i walka o niepodległość
    • Autograf Tadeusza Kościuszki z 1794 roku.
    • Oświadczenie Józefa Chłopickiego o objęciu urzędu dyktatora powstania listopadowego
  6. II Rzeczpospolita i budowa niepodległego państwa
    • Odezwa Józefa Piłsudskiego witająca rodaków w granicach Rzeczypospolitej
    • Mapy z wytyczonymi granicami odradzającego się państwa
  7. W cieniu wojny
    • Rozkazy Stefana „Grota” Roweckiego
    • Fotografie wojenne z Warszawy i Torunia
  8. Władza i opozycja w PRL
    • Notatki przeciw sprawie wyroku gen. Emila „Nila” Fieldorfa  z 1953 roku
    • Fotografie strajków i wieców „Solidarności”
  9. Nowy początek
    • materiały archiwalne dotyczące pierwszych wolnych wyborów w 1989 roku, wstąpienia Polski do NATO i UE
  10. O drugie milenium
    • wyjątkowa dokumentacja obchodów milenijnych 1966 roku w całym kraju.

Kuratorka wystawy: dr Julia Wesołowska (AP Poznań).

Projekt graficzny: Fundacja TRES

Przygotowanie bloków tematycznych: dr Barbara Berska, dr Adam Dąbrowski, prof. dr hab. Janusz Grabowski, dr Bartosz Staręgowski, Tomasz Walkiewicz, dr Julia Wesołowska

Wystawę oglądać będzie można do końca września. Serdecznie zapraszamy!

Więcej o: Od 1 września zmiana godzin pracy Archiwum

Od 1 września zmiana godzin pracy Archiwum

Informujemy, że od poniedziałku 1 września 2025 roku ulegną zmianie godziny pracy Archiwum. Będzie ono czynne według następującego harmonogramu:

  • poniedziałek: 8.00 – 18.00
  • wtorek: 7.30 – 15.30
  • środa: 7.30 – 15.30
  • czwartek: 7.30 – 15.30
  • piątek: 7.30 – 13.30

Czytelnia akt będzie otwarta w następujących godzinach:

  • poniedziałek: 8.00 – 17.30
  • wtorek: 8.00 – 15.00
  • środa: 8.00 – 15.00
  • czwartek: 8.00 – 15.00
  • piątek: 8.00 – 13.00

Wskazane godziny pracy obowiązywać będą także w Oddziale w Inowrocławiu.

Więcej o: Karolina Kawczyńska nowym dyrektorem Archiwum Państwowego w Bydgoszczy w Bydgoszczy

Karolina Kawczyńska nowym dyrektorem Archiwum Państwowego w Bydgoszczy w Bydgoszczy

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, na podstawie przeprowadzonego konkursu, powołał dziś Panią Karolinę Kawczyńską na stanowisko dyrektora Archiwum Państwowego w Bydgoszczy

Karolina Kawczyńska związana jest zawodowo z Archiwum Państwowym w Bydgoszczy od 26 lat.

Ukończyła studia magisterskie z historii w specjalności archiwistyka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Tytuł magistra uzyskała na podstawie pracy pt.: Komitet do spraw Radia i Telewizji „Polskie Radio i Telewizja” Rozgłośnia w Bydgoszczy 1945- 1951 napisanej pod kierunkiem prof. Haliny Robótki. W 2023 roku ukończyła studia podyplomowe w zakresie administracji publicznej na Wydziale Prawa i Administracji Publicznej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

W 1999 roku rozpoczęła pracę w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy. Przez pierwszych pięć lat pracowała w Oddziale Informacji i Udostępniania. W 2005 roku objęła stanowisko kierownika Działu administracyjno – gospodarczego. Od stycznia 2023 roku awansowała na stanowisko zastępcy dyrektora Archiwum.

Fotografia ze strony www.archiwa.gov.pl

Więcej o: Konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” rozstrzygnięty!

Konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” rozstrzygnięty!

Znamy zwycięzców 4 edycji konkursu. W tym roku z całego kraju nadesłanych zostało blisko 700 prac uczniów szkół podstawowych z klas 4-8. W naszym województwie udział w konkursie wzięło 73 młodych genealogów z 40 szkół.

Zadanie konkursowe polegało na stworzeniu drzewa genealogicznego swojej rodziny i przygotowaniu projektu edukacyjnego w formie prezentacji pod opieką nauczyciela. Uczniowie w poszukiwaniu materiałów sięgali do rodzinnych zbiorów oraz korzystali z dokumentów przechowywanych w Archiwach Państwowych.

Wśród laureatów tegorocznej edycji konkursu mamy także trójkę uczniów z naszego regionu. Są to:

  • Franciszek Zbroniec, Szkoła Podstawowa im. Komisji Edukacji Narodowej w Raciążku, opiekun merytoryczny: Renata Pietrusińska
  • Wiktor Wachowiak, Zespół Szkół i Placówek nr 1 w Bydgoszczy, opiekun merytoryczny: Kacper Andrzejczyk
  • Wiktor Krotofil, Szkoła Podstawowa im. Romualda Traugutta nr 5 w Toruniu, opiekun merytoryczny: Izabela Chmielewska

Serdecznie gratulujemy!

Kompletne wyniki konkursu dostępne są na stronie: https://archiwa.gov.pl/konkurs-bez-korzeni-nie-zakwitniesz-moja-wielka-i-mala-ojczyzna-rozstrzygniety-2/

Konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” to wspólne przedsięwzięcie Archiwów Państwowych oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej. Koordynatorem tegorocznej edycji jest Archiwum Państwowe w Szczecinie.

Decyzją Kuratoriów Oświaty wyniki konkursu będą brane pod uwagę podczas rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2025/2026.

Gala finałowa z wręczeniem nagród odbędzie się 6 czerwca br. w Szczecinie.

Noc Muzeów w Archiwum

Już w najbliższą sobotę 17 maja zapraszamy do naszej siedziby przy ulicy Karłowicza 17 na wydarzenia związane z tegoroczną Nocą Muzeów. Jakie atrakcje przygotowaliśmy?

Marmurkowanie, zwane inaczej malowaniem na wodzie, to sztuka zdobienia papieru znana już w starożytności. Papier marmurkowy wykorzystywany był setki lat i stosowany jest do dzisiaj w introligatorstwie.

Stosuje się go do okładzin książkowych, wyklejek czy zdobienia pudeł. W zasobie archiwum mamy wiele przykładów takiego dekorowania papieru. Spotykamy go chociażby w starodrukach czy aktach stanu cywilnego. Zaprezentujemy je także w trakcie Nocy Muzeów.

Zapraszamy serdecznie na warsztaty malowania na wodzie 17 maja w naszej siedzibie. Zajęcia odbywać będą się w 10-osobowych grupach. Zbiórka chętnych do udziału w warsztatach w holu na parterze budynku Archiwum (według kolejności zgłoszeń). Początek zajęć o godz. 19.00, 20.00, 21.00, 22.00 i 23.00.

Zastanawiałeś się jak dawniej wyglądała Bydgoszcz? Czy rozpoznasz współczesne miasto i jego okolice na starej fotografii? Jeśli tak – podejmij rzuconą rękawicę, którą jest przygotowany przez nas quiz w oparciu o jeden z najchętniej wykorzystywanych przez naszych Gości zespołów archiwalnych.

 Będzie to wyjątkowa okazja do dobrej zabawy oraz sprawdzenia swojej pamięci a czasem po prostu spostrzegawczości. Odkryjemy przed Wami dawne czasy, zapomniane, nieistniejące miejsca czy minione wydarzenia… A zatem czy przyjmiesz rzucone przez nas wyzwanie? Jeśli tak, czekamy na Ciebie 17 maja w godz. 18.00-24.00. Los nagradza przygotowanych.

Przenieś się w świat harcerstwa i żeglarskiej przygody na wystawie „Nocne harce w archiwum”. Czeka na Was wystawa poświęcona historii bydgoskiego harcerstwa i harcerskich drużyn żeglarskich. Pamiątki, kroniki, dokumenty, fotografie razem z prezentacją materiałów archiwalnych poświęconych harcerstwu przeniosą Was w świat harcerskiej przygody. Swoją wiedzę i umiejętności sprawdzić będzie można na specjalnie przygotowanych na wydarzenie zagadkach i quizach.