Archiwum Państwowe w Bydgoszczy - Europejska Noc Muzeów 2026 (artykuł aktualizowany)

Europejska Noc Muzeów 2026 (artykuł aktualizowany)

Włączamy się do tegorocznej edycji Europejskiej Nocy Muzeów!

Oto co przygotowaliśmy dla naszych gości (wstęp na wszystkie wydarzenia bezpłatny):

„Gdzie cisza Archiwum mówi najwięcej” – bo materiały archiwalne nie powiedzą nam na głos o tym co im dolega…

Poznajmy techniki pracy archiwalnych lekarzy pamięci z Oddziału zabezpieczania materiałów archiwalnych – konserwatora, introligatora i digitalizatora, którzy tej sobotniej nocy zmienią swoje miejsce pracy w Klinikę Papieru.

Dla naszych gości przygotowaliśmy

• Pokazy: mycia i kąpania dokumentów papierowych, czerpania papieru na sicie, znaków wodnych/filigranów w zabytkowych dokumentach – Pracownia mokra zmienia nazwę na  Laboratorium papieru
• Diagnozowanie, leczenie oraz profilaktyka chorób papieru, skóry, pieczęci woskowych; pokaz zniszczeń papieru, skóry i pieczęci woskowych wywołanych przez mikroorganizmy; jak rozpoznać czy papier tylko zabrudzony czy już skażony biologicznie, pokaz narzędzi do usuwania zabrudzeń na papierze – Pracownia konserwacji zmienia nazwę na Dermatologia
• Pokazy różnego rodzaju zabytkowego szycia i oprawy dokumentów, narzędzi i techniki tłoczenia i złocenia opraw, ozdobnych opakowań ochronnych – Pracownia introligatorska zmienia nazwę na Medycyna estetyczna
• Za pomocą specjalistycznych urządzeń — skanerów i aparatów —tworzymy bardzo dokładny obraz obiektu; to trochę jak badanie medyczne —pozwala nam zobaczyć więcej, niż widać gołym okiem. Dzięki temu możemy: zarejestrować każdy detal, odczytać niewidoczne fragmenty i ocenić stan zachowania materiału. To pierwszy etap „leczenia” — po nim możliwa jest konserwacja i zabezpieczenie cyfrowe. Dzięki temu historia tych obiektów może przetrwać dalej. Po konserwacji przechodzimy do digitalizacji zabezpieczającej. Tworzymy kopię cyfrową, która pozwala zachować treść obiektu bez narażania oryginału. To właśnie ta forma daje mu nowe życie i dostępność – Pracownia Digitalizacji zamienia się w Diagnostykę Obrazową Kliniki Papieru — Tomograf komputerowy i Rezonans- 15 min.

Dla naszych gości czeka również miła pamiątka.

Grupy: 10 osób
Wejścia o pełnych godzinach: 18.00, 19.00, 20.00, 21.00, 22.00, 23.00
Czas trwania ok 60min  
Rejestracja

Outdoor Escape Room – kto zabił Wacława W.? Czy masz odwagę podążyć ścieżką prawdziwej zbrodni z okresu międzywojennego, gdzie czas gra na Twoją niekorzyść?

Zapraszamy do udziału w autorskim outdoor escape roomie, gdzie nie liczy się tylko ucieczka, ale przede wszystkim rozwiązanie zagadki, która mrozi krew w żyłach.

Ukryte tajemnice, odkrywanie przeszłości i specyfiki miejsca, gdzie przechowywane są dokumenty z czasów minionych. Przeżyj przygodę na terenie Archiwum Państwowego w Bydgoszczy biorąc udział w śledztwie. Zapraszamy  do wzięcia udziału w Outdoor Escape Room – połączeniu klasycznej zabawy w rozwiązywanie zagadek z m.in. ekscytującą eksploracją naszej instytucji i terenu wokół Archiwum. Celem misji będzie rozwiązanie śledztwa w określonym czasie.

Nasi goście będą mieli niespełna 1,5 godziny aby poznać najbliższych z otoczenia zamordowanego, przejrzeć korespondencję i przesłuchać podejrzanych. To nie jest zwykła ucieczka sprawcy zbrodni. Musisz zidentyfikować: mordercę, narzędzie zbrodni oraz motyw. A czas płynie i jak to w takich przypadkach bywa wpływa przede wszystkim na niekorzyść detektywów.

Jeżeli jesteś miłośnikiem logicznych łamigłówek –  lubisz wystawiać na próbę swoje szare komórki, łączyć fakty, znajdować ukryte wskazówki i odkrywać prawdę, potrafisz ściśle współpracować w grupie i czuć się bohaterem kryminalnej akcji – zarezerwuj swój czas już teraz!

Grupy: 10 osób
Czas trwania: 60-90 min
Wejścia o godzinach: 18.00, 19.30, 21.00, 22.30
Rejestracja

Uwaga! Scenariusz wydarzenia oparty jest na prawdziwej historii z akt naszego zasobu dotyczącej sprawy o zabójstwo. Na trasie wycieczki mogą pojawić się elementy drastyczne wizualnie, np. sztuczna krew. Prosimy o rejestrowanie się osób powyżej 14 roku życia.

Wystawa „Bez wymówek. Pielęgniarstwo i położnictwo w regionie. Z okazji 35-lecia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy” – wspólny projekt obu instytucji z okazji tegorocznego jubileuszu Izby. Archiwalne fotografie i dokumenty od XIX wieku do czasów nam współczesnych uzupełnione prezentacją oryginalnego sprzętu medycznego, zachowanego do dzisiaj już w postaci eksponatów muzealnych. W jaki sposób działała opieka medyczna nad chorymi i małymi dziećmi w ubiegłych dziesięcioleciach, jak wykonywano proste i te bardziej skomplikowane zabiegi medyczne? To wszystko do zobaczenia na naszej ekspozycji.   

Wystawa „Kapsuła Czasu. Fotograficzna opowieść o Bydgoszczy i okolicach z początku XX wieku” – każdy z nas robi dzisiaj fotografie, przeważnie telefonem, każde zdjęcie jest niepowtarzalne i może uchwycić inne detale utrwalanego obiektu lub sytuacji, jednak ponad 100 lat temu możliwość takiego działania mieli tylko nieliczni.

Zatrzymane w czasie niepowtarzalne obrazy Bydgoszczy i jej najbliższego sąsiedztwa na początku XX stulecia prezentowane w formie dużych powiększeń zabiorą odbiorcę w magiczną podróż w czasie. Wszystko to w wieczornej scenerii podświetlonej sztucznym światłem reflektorów – tak prezentowane fotografie obejrzeć będzie można tylko tego sobotniego wieczoru. Ekspozycja udostępniona jest przed frontową ścianą naszego Archiwum. Kilkadziesiąt fotografii, które opublikowane zostały w zdecydowanej większości zupełnie niedawno, i jeszcze nie są znane wszystkim. Na pewno odkryjecie na nich coś, czego jeszcze nie wiedzieliście o swoim mieście

Miejsca, których już nie ma, a z drugiej strony ulice którymi spacerujemy dzisiaj – takie same jak kiedyś czy jednak może inne?

Bydgoszcz „małym Berlinem” czyli jak czytać ślady przeszłości.

Archiwum we współpracy z dr. Antonim Kosowskim przygotowało wystawę na temat relacji Bydgoszcz-Berlin. Będzie to pierwsza tak wnikliwa, próba odpowiedzi na pytanie: dlaczego Bydgoszcz w okresie pruskim nazywano „małym Berlinem”?

Bydgoszcz przez pewien okres miała silne relacje z Berlinem, który oddziaływał na miasto i stanowił jego „okno na świat”. W Bydgoszczy chętnie porównywano się z Berlinem – szukano uznania dla inicjatyw, próbowano dorównać na pewnych polach, ale także krytykowano. Związki Bydgoszczy z Berlinem można przedstawić na wielu płaszczyznach. Najdobitniej widać to, po dzień dzisiejszy, przede wszystkim w architekturze miasta, ale nie tylko.

Na wystawie będzie można obejrzeć dokumentację budowlaną, techniczną oraz fotograficzną obiektów architektonicznych powstałych w przedwojennej Bydgoszczy, budynków użyteczności publicznej, obiektów sakralnych oraz prywatnych kamienic. Berlińscy architekci często przenosili swoje pracownie z Berlina do miasta nad Brdą.

czytaj więcej

Związki na osi Bydgoszcz – Berlin to nie tylko architektura. Przez pewien czas Bydgoszcz nazywano również „przedmieściem Berlina” z uwagi na olbrzymią ilość wzajemnych połączeń kolejowych. W obu kierunkach przemieszczali się m.in. przedsiębiorcy, kupcy i fabrykanci ale nie tylko. 

W Bydgoszczy urodził się m.in. Walter Leistikow, wybitny malarz, założyciel „Berlińskiej Secesji”. W tym miejscu warto również wspomnieć o Stanisławie Rolbieskim, absolwencie politechniki w Berlinie-Charlotenburgu, dyrektorze w berlińskiej fabryce Deutsche-Kabelwerke, który po odzyskaniu niepodległości organizował w Bydgoszczy życie gospodarcze. Na wystawie przytaczamy również rozważania Andrzeja Szwalbego, który miał duży udział w nawiązywaniu pozytywnych relacji Bydgoszczy z Berlinem. 

I oczywiście Łuczniczka, od 115 lat jeden z symboli Bydgoszczy, dzieło rzeźbiarza Ferdinanda Lepcke, którego jedna z kopii stoi… w Berlinie. Jeszcze mapy Bydgoszczy (m.in. pierwszy powojenny plan Bydgoszczy z 1921 roku), akta metrykalne z wpisami dotyczącymi postaci przedstawionych na wystawie oraz inne oryginalne materiały archiwalne, w tym darowizny będzie można zobaczyć w czasie Europejskich Dni Dziedzictwa w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy.

Kuratorami wystawy są dr Małgorzata Urbanowska-Chyła (AP Bydgoszcz) i dr Antoni Kosowski. 

Zapraszamy miłośników historii naszego miasta. Wernisaż wystawy w sobotę 20 września 2025 roku o godzinie 9.00 w siedzibie Archiwum Państwowego w Bydgoszczy przy ulicy Karłowicza 17.